http://jomnamag.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C%3A%D8%AC%D9%84%D8%AF_%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%3A%D8%B3%D8%AE%D9%86_%D8%A7%D8%B2_%D8%AE%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D8%AA%D8%AD_%D8%A7%DB%8C%D9%86_%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AAتاریخ طبری:جلد پنجم:سخن از خبر فتح این ولایات - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-10T19:19:12Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.40.1http://jomnamag.org/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C:%D8%AC%D9%84%D8%AF_%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85:%D8%B3%D8%AE%D9%86_%D8%A7%D8%B2_%D8%AE%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D8%AA%D8%AD_%D8%A7%DB%8C%D9%86_%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA&diff=89&oldid=prevAdmin: صفحهای تازه حاوی « �جلدپنجم ۱۸/۹۵ سخن از خبر فتح این ولا یتها بهدوات سیف گوید: یزدگرد ازغمآنچهازدستشان رفته بود مردم فارسراتحريك می کرد. کوید: بزدگرد آنوقت به مرو بود به مردم فارس نامه نوشت» کنهها را بهیادشان آورد و ملامتشان کر دکه ایمردمفارس! عربا...» ایجاد کرد2023-10-17T13:55:16Z<p>صفحهای تازه حاوی « �جلدپنجم ۱۸/۹۵ سخن از خبر فتح این ولا یتها بهدوات سیف گوید: یزدگرد ازغمآنچهازدستشان رفته بود مردم فارسراتحريك می کرد. کوید: بزدگرد آنوقت به مرو بود به مردم فارس نامه نوشت» کنهها را بهیادشان آورد و ملامتشان کر دکه ایمردمفارس! عربا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
�جلدپنجم ۱۸/۹۵<br />
<br />
سخن از خبر فتح این<br />
ولا یتها بهدوات سیف<br />
<br />
گوید: یزدگرد ازغمآنچهازدستشان رفته بود مردم فارسراتحريك می کرد.<br />
<br />
کوید: بزدگرد آنوقت به مرو بود به مردم فارس نامه نوشت» کنهها را<br />
بهیادشان آورد و ملامتشان کر دکه ایمردمفارس! عربان» سواد وقلمسرو مجاور و<br />
اهواز را از شماگرفتند» به اين نیز بس نکردندبلکهبهدیار شما و درون خانسة شما<br />
در آمدند.<br />
<br />
مردم فارس بجنبیدند وبا مردم اهواز نامهها درمیانه رفت وپیمان کسردند و<br />
اطمینان دادند که همدیگر را باری کنند.<br />
<br />
کوید: حرقوص بن زهیر خبر یافت» جزء وسلمی وحرمله پوسیلهٌ غالب و<br />
کلیب خبر یافتند وسلمی وحرمله بهعمر ومسلمانان بصره نوشتند نامه سلمی و<br />
حرمله زودتر رسید. عمر بهسعد نوشت که سپاهی فراوان بانعمانبن مقرن سوی<br />
اهواز فرستوشتاب کن. سویدبن مقرن وعبداللهبن ذوالسهمین و جریربن عبدالله<br />
حمیری وجریربنعبدالله بجلی رانیز بفرست که درمقابل هرمزان جای گیر ندو کار<br />
وی را معلوم کنند.<br />
<br />
وهم عمر به ابوموسی نوشت که سپاهی فراوان سوی اهواز فسرست وسهل<br />
ابنعدء ,را سالارشان کن. براءبن مالك وعاصمبن عمرو ومجزاةبن ور و کعببسن<br />
سور و عرفجةین هرثمه وحذیفةبن محصن و عبدالرحمانین سهل وحصین بن معقد<br />
را نیز باوی بفرست وسالار همه سیاه کوفه و بصره ابوسبرةین رهم بساشد و هر که<br />
سوی وی رود كمك وی باشد.<br />
<br />
گوید: پس نعمانبن مقرن با مردم کوفه روانشد واز دل سواد برفت تادر<br />
<br />
تا<br />
<br />
�۱۸۹۶ ترجمهٌ تادیخ طبری<br />
<br />
سس تب سس سس<br />
<br />
مقابل میشان از دجله عبور کرد واز راه دشت سوی اهواز راند جماعت براستر<br />
بودند و اسبان را یدلك می کشیدند بهنهر تبری رسید واز آنگذشت و از مناذر و<br />
سوقالاهواز نیزگذشت وحرقوص وسلمی وحرمله را بهجایگذاشت. آنگاه سوی<br />
هرمزان رفت.<br />
<br />
گو بد: در آنوقت هرمزان به رامهرمز بسود وجون از حسرکت نعمان خبر<br />
یافت پیشدستی کرد و امید داشت که وی را درهم بشکند» هرمزان بهامیدیاری مردم<br />
<br />
فارس بود که سوی ویروان شده بودند ونخستین كمك آنها بهشو شتر رسبده بود.<br />
<br />
نعمان پذیرفت و وی راگذاشت و سوی رامهرمز باز کشت و آنجا مقر گرفت.<br />
<br />
گوبد: وقتی عمر بهسعد وابوموسی و سهیل نامه نوشت و نعمان وسهل روان<br />
شدند؛ نعمان باسپاه کوفه ازسهل وسپاه بصره پیشی گرفت وهرمز ان را دره مکوفت.<br />
آنگاهسهل باسیاه بصره بیامدندودرسوقالاهو ازمنزل گر فتندو آهنگگ ر امهرمز داشتند.<br />
<br />
درسوق الاهواز بودکه خبر جنکث رسید وبدانستند که هرمزان به شوشتر<br />
پیوسته و از سوق الاهو از آهنگک شوشت رکردند و راه آنجاگرفتند نعمان نیز از<br />
رامهرمز آهنگک شوشتر کرد وسلمی وحرمله وحرقوص وجزء نیزحسر کت کردند و<br />
همگی درمقابل شوشتر فرود آمدند.<br />
<br />
نعمان سالار احل کو فه بود ومردم بصره چند سالار با هم داشتند مرمز ان و<br />
سباه وی» مردم فارس وجبال و اهواز» در خندقها بودند:<br />
<br />
مسلمانان ماجرا را بهعمرنوشتند و ابوسبره از او كمك خواست که ابوموسی<br />
را به كمك فرستاد و او بیامد» سالار سیاه کوفه نعمانبود وسالارسپاه بصره ابوموسی<br />
<br />
بود و ابوسبره سالار هردو گروه بود. ...وه<br />
<br />
�جلد پنجم ۱۸۹۷<br />
<br />
چند ماه هرمزان وسیاه وی را محاصره کردند و بسیار کس بکشتند براء بسن<br />
مالك از آغاز محاصره تا هنگامی که خداوند مسامانان را ظفر داد تکصدهماورد را<br />
بکشت» بجز کسانی که در موارد دیگر کشته بود» مجأة بنثور نیز به همین تعداد<br />
کشته بود» کعببنسور نیز به همین تعداد کشته بود ابو تمتمه نیز به همین تعداد<br />
کشته بود. چندتن دیگر از بصریان نیز چنین بودند با چندتن از کوفیان کهحبیببن<br />
قره ور بعیبنعامروعامر بنعبدالاسود از آنجمله بودند واز سرانقوم کسانبودند که<br />
بیشتر کشته بودند.<br />
<br />
در جنگ شوشتر» مشر کان از حصار خویش هشتاد بارحمله کردند کهگاهی<br />
به ضررشان بود و گاهی بهسودشان بود . در حملهٌ آخرین کار جنک بالاگرفت و<br />
مسلمانان به براءگفتند: «خدا را سو کند بده کهآنها را از مقابل ما هزیمت کند »<br />
<br />
بر اء گفت: «خدابا هزیمتشان کن ومرا به شهادت رهان»<br />
<br />
گوید: سلمانان دشمن را هزبمت کردند و سوی خندقها راندنسدآنگاه به<br />
خندقها تاختند وسوی شهر راندند ودشمن راآنجا محاصره کردند.<br />
<br />
در این اثنا که شهر بردشمن تک شده بود وجنکك طولانی شدهبودیکیپیش<br />
نعمان آمد واز او امان خواست بشرط آنکه راهی نشان دهد که از آنجا وارد شهر<br />
شوند. در ناحیهً ابوموسی نیز تبری انداخته شد با نوشتهای کهمن به شما اعتماد<br />
می کنم و از شما ایمنم وامان میخواهم بشرط اينکه راهی نشان دهم که از آنجا به<br />
در آبید و کشودن شهر از آنجا باشد .<br />
<br />
گوید: تبری انداختند و وی را امان دادند واو تیری دیگر انداعت و گفت :<br />
«از جائی که آب بیرون میشود حمله کنید که شهررا خو اهید کگشود.»<br />
<br />
ابوموسی کسان را برانگیخت و سوی آنجا خواند که عامربن عبدقیسو<br />
کعب بنسوروءجزأة بن ور و حسکةینحبطیو بسیار کس دیگرداو طلب شدندوشبانه<br />
ههد زاین دیس 5<br />
<br />
�۱۸۹۸ ترجمه تاریخ طبری<br />
<br />
گوبد: جنان بود که وقتی آن مرد بیامد نعمان نیز باران خویش را دعوت<br />
کرد وسو بدبنمثعبهوورقاءبنحارث و بشربنربيعةً خثعمی ونافعبنزید حمیسریو<br />
عبدا لله بن بشر هلالی داوطلب شد ند وبا بسیار کس برفتند و در محل برون شدن آب<br />
با مردم بصره برخورد کردند. سوید وعبدالله بنبشر داخل شدند و بصریانو کوفیان<br />
به دنب لشان رفتند. و چون در شهر فراهم آمدند تکبیر گفتند» مسلمانان نیز که از<br />
بیرون آماده بودند تکبیر گفتند و درها گشوده شد و در شهر جنک انداختند<br />
وهمه جنگاوران را از پای در آوردند» هرمزان سوی قلعه رو ان شد و کسانی که از<br />
راهآب به درون رفته بودند دوراوراگر فتند وچون اورا بدیدند وسوی وی رفتند »<br />
گفت: «هرچه میخو اهیدبکنید» میبینید که منوشمادر اینتنگناییم» یکصد تبردرجعبه<br />
<br />
دارم وبخدا تا يك تیر داشته باشم به من دست نمییابید و تیرمن خطا نمی کند»<br />
<br />
شما را چه سود که یکصد کس از شما را بکشم و زخمیکنم ؛آنگاه مرا اسر<br />
کنید؟ »<br />
<br />
گفتند: «چه میخواهیآ»<br />
<br />
گفت: «میخواهم دست در دست شما نهم که حکم با عمر باشد و هر چه<br />
<br />
حواست دربارةٌ من کند»<br />
<br />
گوید: ابوسبره صاحب تیررا بخواند واوبا مردی که شخصا آمده بودبیامدند<br />
و گفتند: «امان ماو آنها که با ما بودهاند» به دست کیست؟»<br />
<br />
گفتند: «کی با شما بوده است؟»<br />
<br />
ردو در ام گم ها مه فد ای وا ان او<br />
<br />
�جلد پنجم ۱۸۳۹۹<br />
<br />
سس<br />
<br />
امان: زا دنباز8 آنها الهرا کروند..<br />
<br />
کو ید: نشب بسیار کس از مسلمانان کشته شد ومجزاةبن ور و براء بنمالك<br />
از جملهکسانی بودند که هرمزان شخصا آنها را کشته بود.<br />
<br />
گوید: ابوسبره به تعقیب فراریان شوشتر که آهنگ شوش کرده بودند برون<br />
شد ونعمان و ابوموسی را نیز همراه برد» هرمزان نیز همر اهشان بود» وقتیبهشوش<br />
رسیدند آنجا را محاصره کردند وقضیه را برای عمر نوشتند .<br />
<br />
عمر بهعمروبن سر اقه نوشت که سوی مدینه رود» و بهابوموسینیز نامهنوشت<br />
واورا به بصرهگماشت واین نوبت سوم بودکه اورا به بصرهمیگماشت» عمرورا<br />
<br />
تقرب جویم» وپیمبر خداوی را مقترب نامید.<br />
<br />
زید نیز» پیش بیمیر خداآمده بود و گفته بود: «دثبالهٌ مننابود شده وبرادر<br />
بسیار داریم؛ برای مادعا کن.»<br />
<br />
پیمبر گفت: «خدایا» زیدرا دنباله کافیبده» و بسیارشدند.<br />
<br />
گوید: ابوسبرهگروهی را پیش عمر فرستاد که انسبنمالك واحنفبن قیس<br />
از آنجمله بودند» هرمزان را نیز با آنها بفرستاد که با ابوموسی سوی بصره رفتندو<br />
از آنجا به آهنگ مدینه روان شدند وچون به آنجا رسیدند هرمزان را باسرو لباسی<br />
کهمید اشتهبود» آماده کردند و لباس دیبای زربفتاورا بهتتشکردندو تاجیرا که آذین<br />
خحوانده میشد ویاقوت نشان بد... :»برش نهادند. زیو روی نیز آويخته شد که عمر<br />
<br />
�۱۹9۰ ترجمه تادیخ طبری<br />
<br />
ومسلمانان سرو لباس اورا ببینند آنگاه او را میان مردم بردند که آهنگ منزل عمسر<br />
داشتند و اورا نیافتند. وچون بیرسیدندگفته شد که برای گرومی که ا زکوفه آمدهاند<br />
در مسجد نشسته و ببه طلب وی سوی مسجد رفتند و او را ندیدند وچون از<br />
مسجد در آمدند به نوسالانی از مردم مدینه گذشتند که بازی میکردندو گفتند:«چرابه<br />
<br />
جستجوی عمرسر گردانند؟ او در سمتراست مسحد خفته و کلاه خود را زیر سر<br />
<br />
از سر برداشت وزیرسرنهاد وبخفت.<br />
<br />
پس جماعت برفتند» تماشاییان نیز همراهشان بودند و چون عمر را بدیدند<br />
نزديك وی بنشهتند. در مسجد» خحواب وبیداری جز عمر نبود کهتازیانه بهدستوی<br />
آویخته بود .<br />
<br />
هرمزانگفت: «پسعم رکو!»<br />
<br />
گفتند: «اینسست»<br />
<br />
فرستادگان به مردم اشاره می کردند که خاموش مانید.<br />
<br />
هرمز ان به فرستاد گان گوش داد و گفت: «نگهبانان وحاجبان وی کجایند؟ »<br />
<br />
کفتند: «آری»<br />
<br />
.<br />
<br />
ی ی وا ی ی و رل( اقلا هر ام<br />
<br />
�ارشاد بگیرید» دنیا شما را به تکبر نکشاند که فرربنده است»<br />
<br />
فرستاد گان گفتند: «اين پادشاه اهو از است» با وی سخن کن »<br />
<br />
عمر گفت: «سخن نکنم» تا چیزی از زیور بروی نماند »<br />
<br />
هرمزان هرچه به تن داشت بیفکند جز آنچه ویرا مستور میداشت و جامهای<br />
حشن به تن وی کردند آنگاه عمرگفت: «می هرمزان! وبال خیانت وعاقبت کار خدا<br />
را چکونه دیدی؟»<br />
<br />
ح<br />
<br />
کفت: «ای عمرء ما وشماگرفتار جاهلیت بودیم» خدا ماوشما را بهعودمان<br />
<br />
گفت: «بیم دارم از آن پیش که با توبگویم مرا بکشی »<br />
<br />
گفت: «از اين بیم مدار »<br />
<br />
آنگاه هرمزان آب خواست. در کاسهای بدنما آب آوردند و گفت: «اگر از<br />
تشنگی بمیرم نمیتوانم درچنین کاسهای آب بنوشم»<br />
<br />
پس د رکاسهای که مورد رضایت او بود آب بیاوردند کهبگرفت ودستشهمی<br />
لرزید و گفت: «بیم دارم پیش از آنکه بنوشم کشته شوم»<br />
<br />
عمر کفت: «تا آب را نتوش ی کاری با توندارم»<br />
<br />
آنگاه هرمزان آب را بریخت.<br />
<br />
عمر گفت: «باز آب بیارید وتشنگی و کشته شدن را پاهم براو نبسندید»<br />
<br />
سس<br />
<br />
کفت: «حااعت هه آت ندازم....- صواستم به: وسلقآن امان نگ م)<br />
<br />
�۱۹۰۲ ترجمهٌ تادیخ طبری<br />
<br />
عمر گفت: «تر | می کشم»<br />
<br />
گفت: «به من امان دادهای»<br />
<br />
عمر گفت: «درو غ میگوبی»<br />
<br />
انس گفت: «ای امیرمومنان» راست میگوبد امانش دادی»<br />
<br />
عمر گفت: «انس» وای برتو امن به قاتل مجزاة وبراء امان میدهم؟ بخدا با<br />
دلیلی بیار با ترا عقوبت می کنم»<br />
<br />
گفت: «بدو گفتی تا وفتی به من نگویی با ت و کاری ندارم» و نیز گفتی تأ آب<br />
را ننوشی با تو کاریندارم »<br />
<br />
اطر افیان عمر نیز جنین گفتند.<br />
<br />
عمر رو به هرمزان کرد و گفت : « فریبم دادی » بخدا جز از مسلمان فریب<br />
نمیخورع»<br />
<br />
پس هرمزان اسلام آورد وعمر دوهزار مقرری او کردودر مدینه منزل داد.<br />
<br />
ابنعیسی گوید: روزی که هرمزان آمد» تا و قتی که مترجم آمد مغیر ةبنشعبه<br />
ترجمان بودکه چیزی از پارسی میفهمید . مر به مغیرهگفست :« بکو از کدام<br />
سرزمینی؟ »<br />
<br />
مغیره گفت: راز کدام ارضیه»<br />
<br />
هرمز ان گفت: «مهر گانی »<br />
<br />
آنگاه عمر گفت: «از دلیل خحوبش سخن کن»<br />
<br />
گفت: «چون زنده سخن کنم با چون مرده»<br />
<br />
گفت : «جون زنده »<br />
<br />
گفت: «مرا امان دادهای.»<br />
<br />
عمر گفت: «مر افریب دادیوحکم آنکه در جنکفریب خوردهباشد معین است<br />
بخدا امانت ندهم تا مسلمان شوی». ...وا<br />
<br />
�چلد بنجم ۱۹۰۳<br />
<br />
گوید: هرمزان به بین دانست که اکر مسلمان نشو دکشته میشودو مسلمان<br />
شد. عمر دوهزار مقرری او کرد ودر مدینه منزل داد.<br />
<br />
گوید: عمربه مغیرهگفت: «پارسی نمیدانی» هر کس از شماپارسی بداندگیج<br />
شود وچون گیج شود لاغر شود که پارسی عربان را بشکند.» آنگاه زید بیامدو<br />
با وی سخن کرد و گفتار اورا به عمر خبر داد و گفتار عمر را به هرمزان خبرداد.<br />
<br />
حسن گوید: «عمربه فرستاد گان گفت شاید مسلمانان ذمیان را آزارمی کنندو<br />
کاری می کنند که به سیب آن پیمان میشکنند»<br />
<br />
گفتند: «بجز وفا ونیکرفتاری چیزی ندانیم.»<br />
<br />
گفت: «بس چرا چنین است». اما در کفتار هیچکدامشانجیسزی نیافت کسه<br />
قانع شود و بصیرت یابدبچز احنف که گفت: « ای امیرمومنان به تومی گویم؛ ما را<br />
از پیشرویدر دبار آنهامنع کردهای و فرمان دادهای به آنچه دردست داریمبس کنیم.<br />
بادشاه پارسیان زنده است ومیان آنهاست ومادام که شاهذان در میانشان هست با ما<br />
معارضه می کنند هر گزدو پادشاه فراهم نيایند که با هم ساز گار باشند تا یکی دیگری<br />
را بیرون کند چنان دیدهام که آنچه پیاپی از آنها گرفتهایم به سبب جنبشها بوده کسه<br />
داشتهاند واین شاهشان اس ت که تحریکشان می کند و چنین خواهند کرد تا اجازه<br />
دهی در دیار آ نهاپیش رویم ووی را از قلمرو پارسيانبرانيم واز کشورش بیرون کنیم<br />
و از قدرت امتش جدا کنیمکه امید پارسیان ببرد و آرام گیرند»<br />
<br />
عم رگفت: «بخد اسخن راست آوردی و کار را چنانکه باید بشکافتی»<br />
<br />
آنگاه در حوایج آنها تکزوست و پسشان فر ستاد.<br />
<br />
گوید: نامه پیشعمر آمد که مردم نهاوند فراهم آمدهاند ومردم مهر گان قذق و<br />
مردم ولایت اهواز با نظر ورأی هرمز ان همداستان شدهاند به همین سبب عمر بسه<br />
مسلمانان اجازةٌ پیش رفتن داد.</div>Admin