http://jomnamag.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C%3A%D8%AC%D9%84%D8%AF_%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%3A%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B3تاریخ طبری:جلد پنجم:روز عماس - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-10T19:09:55Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.40.1http://jomnamag.org/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C:%D8%AC%D9%84%D8%AF_%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85:%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B3&diff=43&oldid=prevAdmin: Admin صفحهٔ روز عماس را به تاریخ طبری:جلد پنجم:روز عماس منتقل کرد2023-10-17T11:44:27Z<p>Admin صفحهٔ <a href="/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B3&action=edit&redlink=1" class="new" title="روز عماس (صفحه وجود ندارد)">روز عماس</a> را به <a href="/index.php/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C:%D8%AC%D9%84%D8%AF_%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85:%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B3" title="تاریخ طبری:جلد پنجم:روز عماس">تاریخ طبری:جلد پنجم:روز عماس</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۴</td>
</tr>
<!-- diff cache key my_wiki:diff::1.12:old-29:rev-43 -->
</table>Adminhttp://jomnamag.org/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C:%D8%AC%D9%84%D8%AF_%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85:%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B3&diff=29&oldid=prevAdmin: صفحهای تازه حاوی « روز عماس ابنمخر اقگوید: به روز سود چگاهان مسلمانان وعجمان به جایخو یش �۱۷۳۴ ترجمهتادیخطبری بودند» عرصهةٌ فیمابین به اندازة يك میل سرخ مینمود» دوهزار کس از مسلمانان کشته وزخمی بود و از عجمان ده هزار کشته وزخمی بود. سعد گفت: «هر ک...» ایجاد کرد2023-10-17T10:51:13Z<p>صفحهای تازه حاوی « روز عماس ابنمخر اقگوید: به روز سود چگاهان مسلمانان وعجمان به جایخو یش �۱۷۳۴ ترجمهتادیخطبری بودند» عرصهةٌ فیمابین به اندازة يك میل سرخ مینمود» دوهزار کس از مسلمانان کشته وزخمی بود و از عجمان ده هزار کشته وزخمی بود. سعد گفت: «هر ک...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
روز عماس<br />
<br />
ابنمخر اقگوید: به روز سود چگاهان مسلمانان وعجمان به جایخو یش<br />
<br />
�۱۷۳۴ ترجمهتادیخطبری<br />
<br />
بودند» عرصهةٌ فیمابین به اندازة يك میل سرخ مینمود» دوهزار کس از مسلمانان<br />
کشته وزخمی بود و از عجمان ده هزار کشته وزخمی بود.<br />
<br />
سعد گفت: «هر که خواهد شهیدان را غسل دهد وهر که خواهد همچنانخون<br />
آلود؛به عا کشان کند. »<br />
<br />
مسلمانان کشتگان خویش را بر گرفتند وپشت صف جای دادند و آنها کهبه<br />
کار کشتگان میپرداختند بیامدند و آنها را برای خاك کردن بردند وزخمیان را به<br />
زئان سپردند. حاجببنزید عهدهدار کار شهیدان بود» زنانو کود کانمدت دوروزن<br />
روز اغواث وروز ارماث برتپههای مشرقگور می کندند و دوهزار وپانصد کس از<br />
حنکاوران قادسیبه را به خال سبردند.<br />
<br />
وجنان بود که حاجب و کسان شهیدان مابین قادسیه وعذیب پاینخلی گذشتند<br />
که در آن روزگارآنجا به جز آن نخلی نبود وچون زخمیان را به آنجا میرسا نیدند<br />
و یکشان به هوش بود میحواست که او را زیر نسخل بدارند تا از سایهٌآن<br />
بياساید » یکی از زخمیان که بجیر نام داشت در ساية نخل شعری بدین مضمون<br />
گفت:<br />
<br />
ر سلامت باش ای نخل که »<br />
<br />
«میان ةادس وعدیبی»<br />
<br />
«وپهلوی تونخل دیگر نیست»<br />
<br />
وتنی چند از زخمیان دیگر اشعاری نزديك به همین مضمون در بارة این تك<br />
<br />
زیاد گوید: همه شب قعقا ع یاران خویش را به جایی که هنگام رسیدن از<br />
آنها جدا شده بود میبرد وسپس به آنها گفت: «وقتی آفتاببر آید صد تن صدتن<br />
<br />
رسید که جه بهترو گر نه امیدوهمت کسان ۰ ۱ افنودهاید)<br />
<br />
تاریت چضان<br />
<br />
�جلد پنجم ۱۷۳۵<br />
<br />
وچنان کردند و کس اینرا ندانست.<br />
<br />
صبحگاهان مسلمانان به جای خویش بودند که کشتگان را فراهم آورده<br />
بودند وبه حاجببنزید سپرده بودند. کشتگان مش رکان میان دوصف بود وبهتباهی<br />
میرفت که آنها به کشتگان خود توجه نداشتند واین از جمله الطاف خدا بودکه<br />
مسلماتان را به وسیلهٌآن تأیید می کرد.<br />
<br />
وقتی آفتاب بر آمد قعقا ع نگران سواران بود که پدیدار شدند وتکبیر گفت<br />
مسلمانان نیز تکبیر گفتند و گفتند: «مدد آمد»<br />
<br />
عاصمبن عمرو نیز گفته بود که چنان کنند واز جانب خفان آمدند.<br />
<br />
در این هنگام سواران مسلمان پیش رفتند و گروهها به جنبش آمدند وضربت<br />
زدن آغاز کردند. ماد پیوسته میرسید وهنوز آخرین باران قعقاع نیامده بودند که<br />
هاشم در رسید که هفتصد کس همراه داشت وچون کار قعقاع را باوی بگفتند کهدر<br />
آن دوروز چه کرده بود» اونیز پاران خود را هفتاد هفتاد مرتب کرد و چون آخرین<br />
یاران قعقا ع بیامدند هاشم باهفتاد کس بیامد که قیسبنهبیربنعبدیغوت از آن جمله<br />
بود. وی از جنگاوران روزهای پیش نبود» از بمن سوی يرموك رفته بود وهمراه<br />
<br />
هاشم آمده بود.<br />
هاشم پیش رفت و به قلب سپاه مسلمانان پیوست و تسکبیر گفت مسلماذاننیز<br />
تکبیر گفتند وصف آر استند.<br />
<br />
ماشم گفت: « نخستین مرحلهً جنکت جنگ و گریز است و پس از آنتیراندازی<br />
است۰» این بگفت و کمان خویش را بر گرفت وتیری دردل کمان نهاد وزه را کشند<br />
واسبوی سرباند کر دکهگوششبدرید. هاشم بخندید و گفت: «چهتیراندازیزشتی<br />
بوداز کسی کههمه مراقباویند! پنداریدتیرمنبه کجا میرسید؟»<br />
<br />
گفتند: «بهعتیق میرسید»<br />
<br />
هاشم اسب راهی کردو تیر راز کمانبرداشت» و بازاسب را هی کرد تا به عتیق<br />
<br />
�۱۷۳۶ ترجمهٌ تادیخ طبری<br />
<br />
رسید» پس از آناسب را هی کرد و صفدشمن راشکافت وبهجای حویش بز کشت<br />
گروههای وی پیوسته میرسید.<br />
<br />
مشر کان شبانه به اصلاح صندوق فیلان پرداخته بودند و صبحگاه صبف<br />
آراستند. فیلان بیامد و پیادگان همراه آن بود که تنگهارا نبرند» همراه پیاد گان<br />
سو اران بود که پیادگان را حفظ کنند وچون قصد کرومی داشتند فیل وهمراهان آنرا<br />
سوی آن گروه میراندند که اسبانشان رارم دهند» اما کار فیلان چون روز پیش نبود<br />
که فیل وقتی تنها باشد و کس با آن نباشد ترسانگیزتر است وجون کسان اطراف<br />
آن باشندمانوستر استء جنک چنین بود تاروز بگشت.<br />
<br />
روز عماس از اول تابه آخر سخت بود وعربان وعجمان به یکسان دچار<br />
سختی بودند. هرحادئهای که در میانه میرفت مردان پیاپی بانك میزدند. تا به<br />
یزد گرد میرهید واز سپاهی که پیش وی بود. كمك میفرستاد که نیرومی گرفتند .<br />
به سبب حادثهً روز پیش کمکها پیوسته بود واگر لطف خدای نبود که آن دوروز به<br />
قعقا ع چنان الهام کرد وهاشم از راه نرسیده بود مسلمانان به شکست افتاده بودند؛<br />
<br />
شعبی کو بد: پس از فتح يرموله و کشودن دمشق هاشمبنعتبه از شام بیامد ؛<br />
قیسبنمکشو ح مرادی با هفتصد کس همراه وی بود وسعیدبنغران همدانی باهفتاد<br />
کس از آنها باشتاب دررسید.<br />
<br />
مجالد گوید: قسبنابیحازم با قعقا ع جزومقدمةٌ سپاه هاشمبود .<br />
<br />
عصمٌو ائلی که در قادسیه حضور داشته بودگوید : هاشم با مردم عسراق از<br />
شام بیامد» و باگروهی اندك شتابان پیش افتاد که ابنمکشو ح از آن جملهبود وچون<br />
نزديك قادسیه رسید با سیصد نفر همراه بود. وقتی رسیدند که عربان آماده جنشکث<br />
بودند و به صفوف آنها پیوستند.<br />
<br />
شعبی گو ید: روزسومروزعماسبود وهيچيك از ایامقادسیه چناننبود وهردو<br />
<br />
طرف بکسان بودند واز تلفات خویشنمینالید ند کهچندانکه کافران ازمسلمانان<br />
ات بسا 5<br />
<br />
�جلد پنجم ۱۳۷<br />
<br />
کشته بودند» مسلمانان نیز از کافران کشته بودند.<br />
<br />
اسماعیل بن محمد بن سعد گو ید: هاشمبنعتبه به روز عماس به قادسیه رسید.<br />
وی همیشه براسب ماده جنگك می کرد وبراسب نرجنگ نمی کرد وچون در صف<br />
بایستاد تیری بینداخت که بهگوش اسب وی خورد و گفت: «چه زشت بود» تصور<br />
میکنید اگر این تیربهگوش اسبم نخورده بودبه کجا میرسید؟»<br />
<br />
گفتند: به فلان و بهمان جا<br />
<br />
آنگاه وی از اسب فرود آمد وبه دشمن حمله برد وضربت همیزدتابهجایی<br />
رسید که گفته بودند.<br />
<br />
زیاد گوید: وی در میمنهً سباه بود<br />
<br />
اسماعیل بنمحمد کو ید: : میدیدیم که ماشم برمیمنه بود و بیشتر کسان بهجای<br />
سپر جلهای اسب داشتند که شاخ خرما بدان بسته بودند»و آنها که حفاظی نداشتند »<br />
طناب بهسرهای خود پیچیده بودند.<br />
<br />
ابو کبر انبن حسن بنعقبه گوید: وقتیقیس بنمکشو ح با هاشم از شام بیامد به<br />
سخن ایستادو گفت: «ایگروه عربان» خدا یا اسلام برشمامنت نهاد و به وسیلهٌمحمد<br />
صلی اللهعلیهوسلم کر امت داد کهبه نعمت خدای برادران شدید»و از آن پس کهچون<br />
شیر به همدیگرمیپریدید وچونگرگان یکدیگر را میربودید » دعوتتان بکیست و<br />
کارتان بکیست» خدا را یاری کنید تا شما را یاریکند . فتح دیار پارسیان را از<br />
خدابخواهید که خدای عزوجل شام را برای برادران شما که در آنجا بودند کشود و<br />
قصرهایسر خ و قلعههای سر خ را تصرف کردند .»<br />
<br />
شعبی گوید: عمروبن معدیکرب گفت: «من به این فیل که مقابل ماست حمله<br />
میبرم» بیشتر از مدت کشتن يك شتر مرا رها نکنید. اکر تأخیر کنید ابوشور را از<br />
دست دادهاید که من برای شماهمانند ابوئورم» اگر به منبرسید مرا بینید کهشمشیر<br />
<br />
به دست دارم» ی تا<br />
<br />
�۱۷۲۸ ترجمهة تادیخ طبری<br />
<br />
آنگاه حمله برد و توقف نکرد تا درصف دشمن فرورفت ودر دل غبار نهان<br />
<br />
یاران عمرو گفتند : « منتظر چیستید» به اونخو اهید رسید واگر اورا ازدست<br />
بدهید چایکسو ار مسلمانان از دست رفته است. »این بکفتند وحمله بردند .<br />
<br />
مشر کان عمرورا به زمین افکنده بودند وضربت زده بودند و اوشمشیر به<br />
دست داشت وضربت میزد» اسب وی از بای در آمده بود»وجون عسربان حمله<br />
آوردند دشمن از ا و کناره گرفت وچون یاران خود را بدید و پارسیان از او کناره<br />
گرفتند» پای اسب یکی از پارسیان را بگرفت» پارسی خواست اسب را براند اما<br />
اسب رفتن نتوانست» پارسی متوجه عمروشد وقصد او کرد ومسلمانان بدیدند و به<br />
دور وی ریختند وپارسی از اسب بهزیر آمد وسوی یاران خوی شکریخت» عمسرو<br />
گفت: «لگام اسب را به من دهید.»و چونلگام را بدو دادند برنشست .<br />
<br />
اسودبن قیس به نقل از کسانی که در قادسیه حضور داشته بودندگوید: به روز<br />
عماس یکی از عجمان بیامد وچون میان دوصف رسید بغرید و بانگ بر آورد و<br />
هماورد خو است. یکیاز ما شبرنام »پسرعلقمه» که مردی کوتاه قدو کمجثه و بدمنظر<br />
بود بیامد و گفت: « ایگروه مسلمانان! این مرد انصاف آورد اما کس جواب وی<br />
نداد و کس به هسماوردی وی نرفت بخدا اگر تحقیرم نکنید به هسماوردی وی<br />
میروم»<br />
<br />
وچون دید که کس مانع وی نیست» شمشیر و سپر وش را برگرفت و<br />
سوی اورفت وچون مرد پارسی اورا بدید بغرید واز اسب فرود آمد و اورا بهزمين<br />
زد و برسینه اش نشست که خونش بریزد.عنان اسبپارسی به کمرش بسته بودوچون<br />
شمشی ر کشید اسب پس رفت وعنان را بکشيد و پارسی را از روی علقمه بینداعتو<br />
علقمه در آن حال که پارسی به زمین کشیده میشد بسراوجست ویاران وی بانکك<br />
<br />
برداشتند» علقمه کفت: (هر جه میخواهید بان زنید من از او دست بسرندارم تا<br />
<br />
�هنگام ظهر سازو برگ پارسی را پیش سعد آورد و اوحمدو نایعدایبرزبان<br />
راندو گفت: « رای من اینست که ساز وبرگ را به او ببخشم که ه رکه در جنشسکت<br />
ساز وبرگ دشمن را بگیرد از آن اوست» وعلقمه آنرا به دوازده هزار فروعت.<br />
<br />
زیاد کوبد: به روز ارماث وقتی سعد دید که فیل گروهها را پرا کنده می کند<br />
و کار خویش را از سرگرفته» کس پیش ضخم ومسلم ورافع وعشنق و دیگریاران<br />
پارسی آنها که مسلمان شده بودند فرستاد که بيامدند و از آنهاپرسید: «جایحساسفیل<br />
کجاست؟»<br />
<br />
گفتند: «خرطوم و چشمهاکه وقتسی آسیب بیند دیگر کاری از فیل ساخسته<br />
<br />
تنشت 4۰<br />
<br />
سعد کس پیش قعقاع وعاصم هردوان پسران عمروفرستاد که کار فیل سپیدرا<br />
بساز ند که با فیل مانوس بودند و فیل مقابل آنها بود و کس پیش حمال و ربیل<br />
فرستاد که کار فیلسیاه رابسازند که با فیلسیاه مانوس بودند و فیلمقا بل آنها بود.<br />
<br />
قعقا عوعاصم دونيرة کو تاه ونرم بر گرفتند و با سواران و پیادگان برفتندو گفتند<br />
پیل را در میانگیرید که آنراگیج کنید. خودشان نیز با آنها بودند. حمال و ربیل نیز<br />
چنین کردند وچون به نزديك پیلان رسیدند آنرا در میانگرفتند و هريك از پیلان به<br />
<br />
که فیل به اطراف خویش نگران بود نیزه های خویش را در چشمان فیل سفیسد<br />
فرو کردند که سرخود را پس کشید وسخت بجنبانید وفیلبان را بیفکند و حرطوم<br />
بیاویخت که قعقا ع ضربتی زد و آنرا بیفکند وفیل به پهلو در افتاد وهمهفیلسواران<br />
را کشتند .<br />
<br />
حمال نیز برفت وبربیل کف مج یکی را انتخاب کن يا خرطوم را بزن و<br />
<br />
�میزنم. »<br />
سس خرطوم را انتخاب کرد . حمال به فیل که به دیدن کسان اطراف خود<br />
<br />
مشغول بود حمله برد فیلبان فقط از بریدن تن فیل نگران بود واين دو تن به پیل<br />
پرداختند» حمال با نیزه به چشمان آن زدکه به زانودر آمد وبازبرعاست و ربیسل<br />
ضربتی بزد و خرطوم را بیفکند و فیلبان او را بدید و با تبر بینی و پیشانیش را<br />
بشکافت .<br />
<br />
شعبی گوید:دو تن از مردم بنی اسد به نام ربیل و حسمال کفتند : « ای کروه<br />
مسلمانان»چه مرگی" ازهمه سختتراست.»<br />
<br />
گفتند: «اینکه به فیل حملهبر ند»<br />
<br />
آنها اسبان خویش را برجهانیدندو چون روی پابلند شد سوی فیل که<br />
مقابل آنها بود تاختند ویکیشان به چشمان فیل ضربه زدکه از عقب بیفتاد و دیگری<br />
خرطوم آنرا بزد» فیلبان باتبرزینضربتی سخت بهصورت ویزداما حمال وربیلفیل<br />
را از پای در آوردند.<br />
<br />
گوید: قعقاع و برادرش نیز به فیلی که مقابلشان بود حمله بردند و چشمان<br />
آتراکور کردند وخرطومش را ببریدند که میان دوصف میدوید و چون به صف<br />
مسلمانان میرسید با نیزه به آن میزدند و چون به صف مشرکان میرسید آنرا پس<br />
میر اندند.<br />
<br />
و هم شعبی در روایت دیگر گوید: در میان فیلان دوفیل بود که فیلان دیگر<br />
را تعلیم میداد وبه روز قادسیه آندورا در فلب سپاه پارسیان نهادند و سعد» قعقا ع و<br />
عاصم تمیمی وحمال وربیل اسدی را سوی آن فرستاد .<br />
<br />
دنبالهٌ روایت چون روایت اول است جز اینکه گوید وفیلان زنده بودوچون<br />
گراز بان میزد. آنگاه فیلی که کور بود.*.یتا در عتیقافتاد وفیل دیگر بهدنبال<br />
<br />
�جلد پنجم ۱/۳۱<br />
<br />
آن رفت وصف عجمان را بشکافت وبه دنبال فیل اول از عتیقگذشت. وفیلان با<br />
صندوقها که بر آن بود سوی مداین رفت و همه کسان که در صندوقها بودند تلف<br />
شدند.<br />
<br />
زیاد کوید: وقتی فیلان برفت ومسلمانان سوی پارسیان راه یافتند و سایه<br />
بگشت مسلمانان حمله بردند وسو اران که آغاز روزجنگیده بودند به حمایت آنها<br />
<br />
زیادگوید: وچون شبانگاه رسید و هنگام شب نیز جنک بود» جنگ بسیار<br />
سخت شد ودوطرف پایمردی کردند ومساوی در آمدند واز هردوسو بانگوغوغا<br />
بود و آنر الیلةالهریر نامیدند که پس از آن در قادسیه هنگام شب جنک نبود.<br />
<br />
عبدا لرحمانبنجیش گوید: درلبلةا لهربر سعدطلیحه وعمرورا سوی گداری<br />
که زبراردرگاه بود فرستاد که مراقب باشند مبادا دشمن از آنجا بیایدو گفت: « ار<br />
دشمن پیش از شماآنجا رسید مقابل آنها جایگیرید واگر دیدیدکه از آن خبردار<br />
نشده همانجا بمانید تادستورمن بیاید .»<br />
<br />
عمربه سعد دستور داده بودکه سران اهلارتداد رابه صد کس نگمارد وچون<br />
عمر و و طلیحهبه گدار رسید ند و کس را آنجاندید ندطلیحه گفت:«خو بست از آببگذریم<br />
واز بشت سرعجمان در آییم»<br />
<br />
عمرو گفت: «نه»از پایینتر عبورمی کنیم »<br />
<br />
طلیحه گفت:« آنچه من می گویمبرای مردمما سودمندتر است»<br />
<br />
عمرو گفت: «مرابه کاری میخوانی که تاب آن ندارم»<br />
<br />
آنگاه از همجد اشدند وطلیخه از ماورای عتیق بهتنهایی راه اردو گاه گرفت<br />
وعمرو با همه کسانی که هردوان *-_اههرده بودند پایین رفت کهبه دشمن تاختند<br />
<br />
تاریخ جخضات<br />
<br />
�اسب - تک سب _ سب ات<br />
<br />
۱۷۳۲ ترجمهتادیخطبری<br />
<br />
وعجمان بهجتبش آمدند.<br />
<br />
سعد که از اختلاف آنها بیمناك بود قیسبنمکشوخ را باهفتادکس بهدنبالشان<br />
فرستاد»قیس از جملةً آن سران بو د که سالاربشان بر صد کس روانبود اما سعد بدو<br />
گفت: «اکر به آنها رسیدی سالارشان هستی»<br />
<br />
دادهاندع<br />
<br />
عمرو خحاموش شدو گفت: «کسی را برمن سالاری میدهند که در حاهلیت<br />
به اندازهُ يكعمر با وی جنگیدهام؟» اینبگفت وسویاردوگاه با زگشت.<br />
<br />
طلیحه نیز برفت وچون مقابل بندرسید سهبار تکبیر گفت و برفت و پارسیان<br />
به طلب وی بر آمدند و ندانستند از کدام سورفته است»و او پاییسن رفت و از کدار<br />
<br />
و این کار برای مشر کان ناخوشایند بود و مسلمانان حرسند شدند و ندانستند که<br />
<br />
قدامةٌ کاهلی گو بد:ده برادر از فرزندان کاهلبن اسد بودند که آ نهارابنیحرب<br />
میگفتند » در لبلةالهریر یبکیشان در نبردگاه رجز میخسواند و یکی ازآن ده<br />
برادر عفاق نام داشت و چون ران مرد رجز خوان قطع شد شعری به این مضمون<br />
خحواند :<br />
<br />
«عفاقصبر کن که اینان جابکسو ارانند<br />
<br />
«صبر کن ویکبای از دست رفته ترانگراننکند»<br />
<br />
وهمان زوز از این ضربتبمرد<br />
<br />
حمید بن اب شجار کو بد: سعدطلیحه._!شکاری فرشتاد اما او کار را رها کردو<br />
<br />
�گفت و پارسیان بهراسیدند ومسلمانان شگفتی کردند ودست از همدیگر بداشتندتا<br />
بدانند این چیست وعجمان کس برای تحقیق فرستادند و مسلمانان در این بابپرسش<br />
کردند وعجمان تعبیه خویش را دیگر کردند وبه صورتی در آوردند که در سهروز<br />
پیش نبود. مسلمانان همچنان برتعبیهٌخو بش بودند وطلیحه می گفت : «کاش هميشه<br />
<br />
یکی بر ای آشفته کردن پارسیان و جود داشته باشد»<br />
<br />
آنگاه مسعودبن مالك اسدی و عاصمبنعمروتمیمی و اینذیالبردینهلالیو ابن<br />
ذیالسهمین و قیس بنهبیره اسدی و کسانی امثال آنها به مقابله پارسیان رفتند و<br />
جنک اند اختند و پارسیان فراهم بودند و پروای آنها نداشتند که میخو استند حسمله<br />
آغازند وصفی پیش فردتادند که دو گوش(؟) داشت وصف دیگر به دنبال آن بود و<br />
صف دیکر وصف دیکر تا سیزده صف در قلب ودو پهلو کامل شد. وجون سواران<br />
عرب سوی آنها رفتند تير انداختند و تیراندازیشان پارسیان را از سوار شدن باز<br />
نداشت. آنگاهگروههای پارسیان سوی سواران عرب تاختند .<br />
<br />
در آن شب خالدبن یعمر تمیمی کشته شد وقعقا ع به جایی که از آنجا تیرسوی<br />
خالد انداخته بودند حمله برد وجنگی سخت درگرفت وعربان همچنان باپرچمهای<br />
خحویش بودند. قعقا ع از سعد اجازه نگرفته بود سعد گفت : «خدایا این خطا را براو<br />
ببخش واورا یاری کن اگر از من اجازه نخواسته منبه اواجازهدادم.»<br />
<br />
مسلمانان بجز گروه ی که جنک انداخته بودند و سوی دشمن رفته بودند<br />
همچنان به جای خویش بودند.<br />
<br />
سه صف بودند: يك صف پیاد گان بودند که ثیزه وشمشیر داشتند» بك صف<br />
تبر اندازان بودند ویك صف سواران بودند که پیش روی پیادگان جای داشتند .<br />
پهلوی راست وپهلوی چپ سپاه نیز چنین بود<br />
<br />
سعد گفت: «کارجنان بو د که - فوکرد و جونمن سه تکبیر گفتم حمله آغاز<br />
<br />
�۱۷۳۴ ترجمةٌ تادیخ طبری<br />
<br />
کنبد» کسان آماده شدند که با کفتةٌ وی همداستان بودند و آسیای جنک بسرقعقاع و<br />
بار ان وی میگشت.<br />
<br />
عمروبنمره گوید: قیسبنهبیره مرادی که روز های پیش در جنک قادسیه<br />
شر کت نداشته بود به کسانی که اطراف وی بودندگفت : «دشمن شما سرحمله دارد<br />
ورای» رای سالار سیاه است. نباید سپاهیان حمله برند وپیادگان همراه نباشند که<br />
وقتی حمله برند ودشمن براسب پیش آید وپیاده همراه نباشدء راهشان را بهبندد و<br />
<br />
پیش رفتن نتوانند » برای حمله آماده شوید و منتظر تکبیر باشید و یکجا حمله<br />
کنید.»<br />
<br />
وچنان بود که تیرهای عجمان بهصف مسلمانان میرسید.<br />
<br />
مستنیر بنیزیدگوید: زیدی ن کعبنخعی که پرچم قبیلاً نخع را به دستداشت<br />
گفت: «رسلمانان برای حمله آماده شدهاند) امشب از دیکران سوی خحداوجهاد سبق<br />
<br />
عمرو بنمحمد گوید : حنظلة بن ر بیع و سران گروههای ده نفریگفتند: «ای<br />
گروه کسان فرود آیید وچنان کنید که مامی کنیم واز مرگ بیم مدارید» که پایمسردی<br />
بهترینوسیله رهایی از بیم است»<br />
<br />
گوید: طلیحه وغالب وحمال ودلیران همه قبایل سخنانی از اینگو نه گفتند<br />
<br />
نضر بنسری گوید: ضرار بنخطار . قیشی از اسب فرود آمد وعرباندرائنای<br />
<br />
�سس تحت مس سس<br />
<br />
جلد پنجم ۱۷۳۵<br />
<br />
اس<br />
<br />
تکبیرهای سعد وانتظار تکبیر دیگر سوی پارسیان پیش رفتند وچون تکبیر دوم<br />
بگفت عاصمبن عمر وحمله برد و بهقعفا عپیوست .قوم نخعنیزحملهبردند وهمه کسان<br />
نافرمانی سعد کردند وجز سران قوم کس در انتظارتکبیر سومنماند وچونتکبیر سوم<br />
بگفت همگان حملهبردند وبه یاران جویش پیوستند وبا پارسیان در آميختند واز آن<br />
پس که نمازعشا کرده بودند جنک شبانه آغاز شد.<br />
<br />
ابیطیبه گو بد: در لبلةا لهر برهمه عربان حمله کردند و در انتظار سعد نما ندند<br />
نخستین کس که حمله کرد قعقا ع بود که سعدگفت: «خحسدایا اين را براو ببسخش و<br />
یاریش کن «و باقیشب پیوستهمی گفت: «ایدریغتمیمان»<br />
<br />
سپس گفت : « بنظرم کار چنانست که این می کند وقتی سه تکبیر گفتم حمله<br />
۹<br />
<br />
آنگاه سعديكتکبیر گفت و بنیاسدیان به حمله کنات پیوستند.<br />
<br />
بدو گفتند: «بنیاسدیان حمله بردند»<br />
کت «خدایا اینرابر آنها ببخشو بار یشان کن+» و بقية شب می گنت «ایدریغ<br />
از بنی اسدیان.»<br />
<br />
آ نگاه گفتند: «طایفةٌ نخع حمله بردند »<br />
<br />
گفت: «خدایا این را بر آنهاببخش ویاریشان کن.» و بقیهشب می گفت: «ای<br />
دریغ ازنخع»<br />
<br />
پس از آنگفتند: «بجیله حمله برد»<br />
<br />
گفت: «خدابا این را ببخش ای دریغ از بجیله) .<br />
<br />
پس از آن کندیان حملهبرد ند). ۱<br />
<br />
گفت: «ای دریغز کنده »<br />
<br />
آنگاه سر ان قوم و کسانی که منتظر تکبیر مانده بودند حمله کردند وجنتکک<br />
سخت تا صبحگاهان دوام داشت و اد لبلقالهربر بود .<br />
<br />
تاریت جصان<br />
<br />
�صدای قعقا ع پنعمرودبود که در نیمةً دوم شب به گوش وی رسیدکه رجزیبدین<br />
مضمون میخواند:<br />
<br />
«ما يكگروه و بیشتر را بکشتیم »<br />
<br />
« چهار وپنج ويك»<br />
<br />
رکه برترازشیران بودند »)<br />
<br />
«وچون بمردند خدای خویش را»<br />
<br />
« خواندم وسخت بکوشیدم»<br />
<br />
ابنرفیل گوبد: آنشب از اول شب تا صبحگاه جنگیدند» سخن نمی کزدند<br />
بانگگ میزدند واين رالیلةالهریر نامیدند. که هریر بانگ باشد.<br />
<br />
مصعب بنسعد گوید: در آن شب سعد» بجادراکه نوخاسته بود سوی صف<br />
جنگ فرستاد که فرستادهای نیافت و بدو گفت: «بین وضع آنها چکونه است؟»<br />
<br />
وچون بجاد بازگشت بدو گفت: «پسر کم چهدیدی؟ »<br />
<br />
گفت: «دیدمشان که بازی می کردند.»<br />
<br />
گفت: «یا جدی میکردند.»<br />
<br />
عابسبنجعفر به نقل از پدرشگوید : به روز عماس جعفی در میان گروهی<br />
از عجمان بود که سلاح کامل داشتند» نزديك آنها شدند وبا شمشیر ضربت زدند و<br />
<br />
تاریت جحضات<br />
<br />
�۳<br />
<br />
جلد پنجم ۱۷۳۷<br />
<br />
حمیضه گفت: «جه شد؟)<br />
<br />
گفتند: «سلاح در آنهاکار گر نیست»<br />
<br />
گفت: «باشید تا من به شمانشان بدهم نگاه کنید. »<br />
<br />
آنگاه به یکی از پارسیان حمله برد وپشت ویرا با نیزه بشکستوبه باران<br />
خود نگریست و گفت: «میبینید که آنها را میشود کشت» وعربان حمله بردند و آنها<br />
را سوی صفشان ععب راندند .<br />
<br />
شعبی گوید: بخدا در قادسیه از قبیله کنده بیشتر از هفتصد کس نبود وتر لك<br />
طبری در مقابل آنها بود.<br />
<br />
اشعث گفت: «ایقوم حمله برید وبا هفتصد کس حمله برد و ترك کشته شد .»</div>Admin