http://jomnamag.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C%3A%D8%AC%D9%84%D8%AF_%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%3A%D8%B0%DA%A9%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%88%D8%A7%D9%84_%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85_%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%AFتاریخ طبری:جلد پنجم:ذکر احوال مردم سواد - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-10T19:14:13Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.40.1http://jomnamag.org/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C:%D8%AC%D9%84%D8%AF_%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85:%D8%B0%DA%A9%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%88%D8%A7%D9%84_%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85_%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%AF&diff=50&oldid=prevAdmin: صفحهای تازه حاوی « ذکر احوال مردم سواد قبیصةبن جا بر گوید: به روز قادسیه وقتی فتح شد یکی از ما شعریگفت و سعد را از اینکه در قصر مانده بود ملامت کرد» شعر وی دردهانها افتاد و به گوش رسیدو گفت: «خدایا اگر دروغگوست یا این سخن را.به ریا وطلب شهرت کفسته زبان ودست وی...» ایجاد کرد2023-10-17T11:53:22Z<p>صفحهای تازه حاوی « ذکر احوال مردم سواد قبیصةبن جا بر گوید: به روز قادسیه وقتی فتح شد یکی از ما شعریگفت و سعد را از اینکه در قصر مانده بود ملامت کرد» شعر وی دردهانها افتاد و به گوش رسیدو گفت: «خدایا اگر دروغگوست یا این سخن را.به ریا وطلب شهرت کفسته زبان ودست وی...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
ذکر احوال<br />
<br />
مردم سواد<br />
<br />
قبیصةبن جا بر گوید: به روز قادسیه وقتی فتح شد یکی از ما شعریگفت و<br />
سعد را از اینکه در قصر مانده بود ملامت کرد» شعر وی دردهانها افتاد و به گوش<br />
رسیدو گفت: «خدایا اگر دروغگوست یا این سخن را.به ریا وطلب شهرت کفسته<br />
زبان ودست وی را از منببر »<br />
<br />
قبیصه گوید: بخداگویندة شعر میان دوصف بود که به سببدعای سعدتیری<br />
بیامد و به زبان وی خورد ويك نیمه تن وی بخشکید ومرگز کلمهای نتوانست گفت<br />
<br />
تا به خدا پیوست.<br />
<br />
چون خبر آمد که جنکك به سر رسید» لباس به حود پیچیدیم و قسمتمه های اب بر<br />
<br />
سیف بنعطیه گوید: در جنک قادسیه هيچيك از قبایل عرب بیشتر از بجیلهو<br />
نخع زن همراه نداشت. نخعیان هفتصد. زن بیشوهر داشتند و بجیله هزار زنداشتند<br />
واینان به هزار کس از قبایل عرب شوهر کردند و آنان به هفتصد کس شوهر کردند.<br />
نخعیان و بجیلیان را خویشاوند مهاجرال ء. یکفتند آنها در کار انتقال بار و اثاث<br />
<br />
تاریت جصان<br />
<br />
�جلد پنجم ۱۷۳۵۲<br />
<br />
بی پر و ا بودند که خالد زمینه را فراهم کرده بود وهعئی پس از خالد و اپیعبید پس<br />
از مثنی. ونیز جنگاوران پیش از قادسیه زسنه فر اهم آوردهبودند و از آن پسسختی<br />
<br />
داشتند و آنها را حویشاو ند مهاجران مینامیدند. در اثنای جنک پیش از فتحوپس<br />
از فتح مهاجر ان آنها را به زنی گرفتند وهفتصد کس از مردم قبایل شوهرشانشدندو<br />
چونکارها به سر رفت این سه کس از اینزن خواستکاری کردند» وی اروی دختر<br />
عامر هلالی»هلالنخع» بودو خواهرش هنیده زن قعقا عبنعمروتمیمی بود. اروی<br />
بهعواهر حویش گفت: «با شوهر عویش مشورت کن که کدام بسك را منساسب ما<br />
میداند. » و این پس از چنگی بودکه هنوز در قادسیه بودند . قعقا ع گفت آنها را<br />
در شعر وصف می کنم و تو برای خواهر خویش نظر بده و شعری بدین مضمون<br />
کفت :<br />
<br />
« اگر درهم هارا میخو اهی»<br />
<br />
«به سماكك انصاری با اينفرقد »<br />
<br />
«شوهر کن»<br />
«وا گرشجاعت به هنگام جنک میخواهی»<br />
«روسوی بکیر کن»<br />
<br />
«وهمهشان در او ج بزر گیند »<br />
<br />
«نیکو بنگر ید که این سخن دربارةٌ فرداست. »<br />
<br />
گوید: از عذیب تا عدن ابینو ازابله تاایله عربان در انتظار جنک قادسیه<br />
بودند وجنان میدیدند که ثبات و زو -الش پارسیان و ابسته به آنست ودر هر کجا<br />
<br />
�۱۳۵۸ ترجمةٌ تادیخ طبری<br />
<br />
گوش فرا داشته بودندبه بینندسرانجام آنچه میشودتاآ نجا کهیکی کاری در پیشداشت<br />
ومی گفت: «صبر کنیم ببینیم کار قادسیهچهمیشود؟» و چونجنگكقادسیه ر خدادجنیان<br />
برفتند وخبر را باکسانی از آدمیان بگفتندوخبر به همهجا رسید.<br />
<br />
گوید : شبانگاه زنی که ندانستند کیست بر کوهی در صنعا شعری دربارة<br />
جنک قادسه خواند وجنگاوران را ستود. مردم یمامه نیزشنیدند که يك رهکذر<br />
اشعاری در بارةٌ جنک قادسیه زمزمه می کرد ودر همه دبار عرب اشعاری دراین بازه<br />
<br />
ذکر نام معاریف نوشت وهمراه سعدبنعمیله فزاری برای عمر فرستاد.<br />
این سخن در روایت ابنرفیلبن میسور نیز هست» نامه سعدچنین بود :<br />
« اما بعد از پس جنگی دراز و اضطرابی سخت خدا ما را»<br />
« برپارسیانفیروزی داد و روشهابی را که اسلافشان داشته بودند از آنها »<br />
« بگرفت: با جمعی به تلاقیمسلمانان آمده بودند که کس به شکسوه آن»<br />
«ندیده بود» اما سودشان نداد وخدا شکوه آنها را بگرفت و به مسلمانان»<br />
«داد ومسلمانانپارسیان را بررودها ودل بیشهها ودرهها تعقیب کردند. از»<br />
«مسلمانان سعدبنعبید قاری و فلانو فلان»و کسانی که نمیدانیم وخدا بهتر»<br />
«داند» کشته شدند که هنگام شب قر آن همی خواندند وسران قوم بودند»<br />
« و شیران همانندشان نبود و آنها که رفتهاند بر آنها که ماندهاند جز به »<br />
«شهادت برتری ندارند که شهادت بر اینان مقرر نشده بود.»<br />
مجالد بنسعید گوید: وقتی عمر از آمدن رستم به قادسیه خبر یافت ازصبحدم<br />
تا نیمروز از کاروانیان دربارةٌ مردم قادسیه خبر میجست آنگاه به خانهةٌ حویش<br />
میرفت .<br />
کوید: وچون بشارت آور را بده گذسی «از کجا؟) واو بگفت<br />
<br />
�جلدپنجم ۱۷۵۹<br />
<br />
عمر گفت: «ای بندة خدابامن سخن کن »<br />
<br />
گفت: «خدا دشمن را هزیمت کرد)<br />
<br />
عمر باوی پیاده میرفت وخبر میپرسید ومرد برشتر خویش میرفت وعمر<br />
را نمیشناخت تا وقتی به مدینه در آمد و کسان به عمر به عنوان امیرمومنان سلام<br />
می کردند» گفت: «خدایت بیامرزاد چرا به من نگفتی که امیرمومنانی »<br />
<br />
عمرمی گفت: «بر ادرم باك نداشتهباش.»<br />
<br />
زیادگوید: مسلمانان در انتظار وصول مژده وفرمان عمسرء غنایم خسود را<br />
و ارسیمی کردند و بهباقيماندهٌ سباه میرسیدند و کارهای خودرا سان میدادند .<br />
<br />
گوید: مردم عراق از جنگاوران پیشین که در برموه و دمشق حضورداشته<br />
بودند برای کمك سیاه قادسیه پیوسته آمدند و فردا وپس فردا نیز رسیدند. نخستین<br />
گروه آنها روز اغواث آمدند وآخرینشان پس فردای فتح رسیدند ... در جمسع<br />
کمکیان از مردم مراد و همدان و پرا کندگانتبایل» کس بود و به عمرنوشتند که<br />
دربارة آنها چه باید کرد ؟ و اين نامه دوم پس از فتح بسودکه با نذیرین عمرو<br />
فر ستادهشد ..<br />
<br />
وچون خبر فتح بهعمر رسید میان کسان به سخن ایستاد ونامةٌ فتح را خواند<br />
و گفت : «علاقه دارم که احتیاج را از میان ببرم درصورتی که رفاه همه میسر باشد.<br />
و گرنه باید در کار معاش همانند یکدیگرشویم تا هر کس چیزی داشته باشد. دوست<br />
دارم آنچه را در بارٌ شما بهدل دارم بدانید و آنرا به عمل حواهید دانست. بخدامن<br />
شاه نیستم که شمارا بندهٌ حویش کنم» بنده خدایم که امانت را به اوسپردهاند»اگسر<br />
آنرا نگیرم وبهشما پس دهم ودنباله روباشم ودر خانههای حسویش سیروسیر اب<br />
باشید» نیکروز باشم واگر آنرا عهده کنم و شما را به حانة عویش بکشانم و کناره<br />
نگیرم که معذورباشم وهمچنان بمانم» تیره روز شوم کهاند کی خرسند باشم وبسیار<br />
<br />
ص<br />
<br />
مدت غمکسن باشج .۲۰ یت بسا 5<br />
<br />
�۱۷۶۰ ترجمةٌ تادیخ طبری<br />
<br />
گوید: همراهانس بن حلیس بهعمر نوشتند که گروههابی ازمردمسو اددعویپیمان<br />
دار ند وچنانکهدانیمهیچکس جزمردمبانقیا و بسما ومردم الیسپابین بهپیمانهای پیش از<br />
قادسیه وفانکرده. مردمسو اد ادعا دارند که پارسیان مجبورشان کردهاند و فراهمشان<br />
آوردهاند اما مخا لفتمانکردهاند و بهجنگگ نیامدهاند. سعدبوسیلةٌ ابوالهیاج اسدی<br />
نوشت که مردم سواد برفتهاند و آنها که به پیمان خویش وفا کردهاند و بسرضد ما<br />
بر نخاستهاند پیش ما آمدهاند و ترتیباتی راکه پیش از ما میانآنها و مسلمانان بوده<br />
عمل کردهایم ومیگویند که مردم سواد سوی مداینرفتهاند تکلیف آنها را کهر فتهاند<br />
و آنها که دعوی دارند به اجبار آمدهاند و گر بختهاند وجنگک نکردهاند و آنها راکه<br />
پیمان نگهداشتهاند یا تسلیم شدهاند تکلیف همه را معین کن که در سرزمینی وسیع<br />
افتادهایم وزهین ازمردم خالی شده وشمار ما اندكاست و آنها کهباما به صلح آ مده اند<br />
بسیارند وجلب قلوب آنها ماه آ بادی زمین وضعف دشمن است.<br />
<br />
عمر میان کسان به سخن ایستادو گفت: « هر که به هوس و کناه کار کند نصیب<br />
وی نابود شود وجز خویشتن رازیان نزند وه رکه به طلب پاداش ی که برای اهسل<br />
طاعت پیش خداوند هست پیروسنت شود وبه شریعت پای بند باشدوبه راهراست<br />
رود کارش سامانگیرد و به نصیب خویش دست یابد زیرا خداو ند عزوجل گوید :<br />
«ووجدوا ماعملوا حاضرا ولایظلم ربك احدا »۱<br />
<br />
یعنی : هرچه کردهاند حاضر یابندکه پروردگکارت به هیسچ کس ستم<br />
<br />
جنگاوران پیش و پیکار جوپان قادسیه به جمع مقابل خود ظفر بافتهاند و<br />
مردم آنجا رفتهاند» و آنها که برپیمان بودهاند پیش مسلمانان آمدهاند» در بارةٌ آنها که<br />
ادعا دارند به اجبار به جنگشان آوردهاند و آنها که جنین ادعا ندارند و نماندهاند و<br />
رفتهاند و آنها که ماندهاند و ادعابی نکردهاند و نرفتهاند و آنها که تسلیم شدهاند چه<br />
<br />
وا یه ان ۳ ره ۸ 9 تاید بسا ۳5<br />
<br />
�جلد پنجم ۱/۶۱<br />
<br />
رای دارید؟)<br />
قوم همسخن شدند براینکه رعایت پیمانآنها که ماندهاند و کاری نکردهاند »<br />
خیر افزای اوست وهر که دعوی کند وراستگو به شمار آید چونگروه اول است و<br />
اگر دروغگوبه شمار آیند پیمانشان لغوشود و صلحشان تجدید شود و آنها که سوی<br />
پارسیان رفتهاند مخیرشوند: اگر خواهند به صلح آیند ودرپناه مسلمانان باشندواگر<br />
خو اهند همچنان بمانند اما اززمینشان بازمانند وبا مسلمانان به جنک باشندو آنها که<br />
ماندهاند و تسلیم شدهاند مخیر شوند یا جزیه بدهند یا بروند » کشاورز نیز چنین<br />
باشد :<br />
عمر جواب نام انس بنحلیس را چنین نوشت:<br />
«اما بعد: خداوند جلوعلا در هرچیز در بعضیموارد تساهلی »<br />
«آورده بجز در مورد عدالت و تذکار کهدربارة تذ کار به هیچحالتساهل»<br />
«نیست وجزبه بسیار آن رضایت ندهد» در عدالت نیز دربارهٌ نزديك و »<br />
«دور ودرسختی وسستی تساهل نیس تکه عدالت اگر چه نرم نمایدبرای»<br />
«محوستم وازالهٌباطل از ستم قویتر است واگر سخت نمایدبه محو کفر»<br />
«رساتر است» هر کس از مردم سوادکه برپیمان خویش بمانده و برضد»<br />
«شما كمك نکرده در پناه شماست وباید جزیه دهد وه رکه دعوی اجبار»<br />
«دارد اما همراه پارسیان سوی شما نیامده و جنگ نکرده و بجایخویش»<br />
«مانده تصدیتشان نکنید مکر آنکه بخواهید واگرنخواستید پیمانشان را»<br />
«لغو کنید و آنها را به امانگاهشان برسانید.»<br />
در بارة نامهٌابوالهیاج چنین جواب نوشت :<br />
« اما ه رکه بمانده و نرفته و پیمان ندارد» چون اهل پیمان است»<br />
«که باشما مانده ومخالشت نکرده کشاورزان نیز اگر چنین کرده باشند»<br />
<br />
�۱۷۶۲ ترجمهٌ تادیخ طبری<br />
<br />
«شودء ذمی بمانند واگر تکذیب شوند پیمانشان لغوشود وه کهبادشمن»<br />
«کمك کرده و برفته خدا کاروی را با شماگذاشته اکر خو استیددعو تشان»<br />
«کنید که برای شما در زمینشان کار کنند و در بسناه شما باشند و جزبه »<br />
«دهند واگر نخواستید هرچه را از آنها به غنیمت گرفتهاید تقسیم کنید.»<br />
وقتی نامه عمر بهسعدبنمالك ومسلمانان رسید به آنها که رفتهبودند وازسواد<br />
دور شده بودند پیشنهاد کردند که باز کردندوذمی باشند وجزیه دهند و آنها باز آمدند<br />
وهمانندآنها که برپیمان مانده بودند» ذمی شدند ولی خراح آنها سنگینتربودو آنها<br />
را که دعوی اجبار داشتند و گریخته بودند بهصف آنها بردند و پیمان دادند و آنها را<br />
که مانده بودند» و نیز کشاورزان را» بهصف پیماندار انبردند. امو الخاندان کسریو<br />
نیز امو ال کسانی راکه با پارسیان رفته بودند و به اسلام یا جزیه گردن ننهاده بودند<br />
مشمولصلح ندانستند وغنیمت مسلمانان شد وبا اموالی که از پیش مصادرهشدهبود<br />
غنیمت کسان شد و باقی سواد مشمول ذمه بود و حراجی که کسری از آذن می کرفته<br />
بود گرفتند. خراج کسری از سر کسان به نسبت امسوال وداراییشان بود. از جمله<br />
چیزها که خدا غنیمت مسلمانان کرد اموال خاندان کسری بود و کسانی که با آ نهارفته<br />
بودند وزن وفرزند ومال کسانی که به کمك آنها جنکیده بودند و اموال آتشکدهها و<br />
بیشهها ومردابها و گذرها ومتعلقات خحاندان کسری .<br />
اما تقسیم غنیمتی که از اموال کسری بود يا کسانی که همراهشان رفته بودند<br />
میسر نشد که در همه سواد پرا کنده بود و کسان معتمد و منتخب آنرا برایغنیمت<br />
گیران اداره می کردند وغتیمت گیران درباره همین قسمت سخن داشتندنه همهسواد<br />
و ولانتدار انهنگام تناز ع کسان در کار تقسیم آن تعللمی کردند ازایتروغافلان در کار<br />
اراضی سواد به حطا افتادهاند» اگر خردمندان قوم با سبك عقلان که تقسیم اینگونه<br />
غنایم را میخواستند همسخن شده بودند» تقسیم ميشد ولی خردمندان رضا ندادند<br />
ومتصدیان از رای خردمندان تبعیت کردند » کته سبك عفلان بیاثر مساند» علی<br />
<br />
تاریخ یار<br />
<br />
�جلد پنجم ۱۷۶۳<br />
<br />
رحمهالله تبز چنین کرد وهمه کسانی که پهمعرض تقاضای تقسیم آن بودند تابع رای<br />
خردمندان بودند و گفتار سبك عقلان را ندیده گر فتند و گفتند: «مبادا درمیانه احتلاف<br />
<br />
افتد 0۰<br />
<br />
محمد بنقیس کو ید: از عامر شعبی پرسیدم: «وضع سواد چیست؟»<br />
گفت: «به جنک گرفته شد » همه زمینها چنین بسود» بجز قلعهها» ومردمش<br />
برفتندء آنگاه بهصلح وذمه دعوت شدند که پذیرفتند و بیامدند وذمی شدند وجزیه<br />
بر آنها مقررشد و در حمایت مسامانان قرار گرفتند» وروبه چنین بود» پیمبر خدای<br />
صلی اللهعلیهوسلم نیز در دومه چنین کرد واموال خاندان کسری و کسانی که همراه<br />
آنها رفته بووندغنیمت مسلمانان شد .»<br />
<br />
ماهان گوید: خدا سواد را به جنک کشود و همه زمینهای میان آنجا ونهربلخ<br />
چنین بود» مکر قلعهها؛ صاحباد زمينهابه صلح دعوت شدند و ذمیشدند و زمینها به<br />
آنها تعلق کرفت. اما اموال خاندان کسری و کسانی که پیرو آنها شده بودند چجنین<br />
نبود وغتیمت مسلمانان شد. زمینهای مسفتوح غنیمست نبود تا تقسیم شود خدای<br />
عزوجل فرموده: هرچه غنیمت شماشد» یعنی تقسیم کردید.<br />
<br />
خسن بن آبی | لحسن گوید: همه سو اد به جنک کر فته شد و کسان را دعوت<br />
کردند که بیایند وذمیشوند و جزیه بدهند آنهانیزپذیرفتند و به حمایست مسلمانان<br />
<br />
آمدند:<br />
<br />
میدانی به جنکك کر فته شد مکر قلعهای بر کوهی وامشال آن. آنگاه کسان را به<br />
باز کشت خواندند که باز کُشتند وسرانه از آنها پذیرفته شد وذمی شدند . از گرفته ها<br />
<br />
ارو ۱ ۱ ناور ارم تایح بسانت ودب ۳ ک س300 ۱ 2<br />
<br />
�م2 ترجمهٌتادیخطبری<br />
<br />
تقسیم شود صاحبانش جزیه دادن را بپذیرند به خودشان تعلق دارد » رویه چنین<br />
بوده است.»<br />
<br />
محمدبنسیر ین گو بد: همه ولایتها به جنگ گر فته شد مکر بعضی قلعهها که<br />
پیش از تسلیم پیمان بستند و آنها که اموالشان به جنگ گرفته شده بود دعوت شدند<br />
که باز آیند وجزیه بدهند وهمةٌ مردم سواد وجبل ذمی شدند درباره غنيمتیان چنین<br />
عمل میشود» عمرومسلمانان در کارسرانه وذمه طبق آخحرینعمل پیمبر خد ایصلیالله<br />
علیهوسلم عمل کردهاند .<br />
<br />
وجنان شد که بیمبر خحالدینو لید را از تبوك به دومةالجندل فرستاد که آنجارا<br />
به جنکت گرفت و پادشاه دومه | کیدر بنعبدا لملك را اسیر کرد و او را دعوت کرد که<br />
ذمیشود وجزیه بدهد که دیار وی به جنگكگرفته شده بود و اسیرشده بود.با دو پسر<br />
عریض نیز جنین کرد که گرفته شده بودند و کفتندکه سوی وی می آمدهاند وبا آنها<br />
قرار حسز به وذمه نهاد.<br />
<br />
کار بحنةبنروبه فرمانروای ابله نیز جنین بود. رویه معمسول جون روایست<br />
خاص نیست وهر که چیزی جزعمل پیشوایان عادلومسلمان روایت کند درو غ آورده<br />
ومخالفت آنها کرده است.<br />
<br />
مسلمو ابستة حذیفه کو رد: مهاجران وانصار از مردم سواد که اهل کتاببودند<br />
زنگرفتند اگر برده بودند این را روا نمیدانستند وروانبودکه کنیزان اهل کتاب را<br />
به زنی بگیرند که خدای تعالی میگوید:<br />
<br />
�جلد پنجم ۱۷۶۵<br />
<br />
آنچه مالك آن شدهاید از کنیز ان مومنتانگیرد.»<br />
<br />
ونگفته دختران امل کتاب.<br />
<br />
سعیدبن جبیر گوید: عمربن خطاب از آن پس که حذیفه را فرمانروای مداین<br />
کرد وزنان مسلمانان بسیار شدند بهاو نوشت: شنیدهام زنی ازمردم مداین را که اهل<br />
کتاب است به زنی گرفتهای» طلاقش بده.<br />
<br />
حذیفه به عمرنوشت : چنین نکنم تا به من بگویی حلال است يا حرام و<br />
مقصودت چیست؟<br />
<br />
عمر نوشت: حلال است ولی زنان عجم دلانگیز ند و اگربه آنها رو کنیدشما<br />
را از زان عرب باز دارند.<br />
<br />
حذیفه گفت: «هم | کنون.» و آن زن را طلاق داد.<br />
<br />
جابر گوید: با سعد در قادسیه بودیم و زنانکتابی را به زنی گرفتیم که زن<br />
مسلمان بقدر کافی نمی یافتیم و چون باز گشتیم بعضیها طلاقشان دادند و بعضیها<br />
نگهد اشتند .<br />
<br />
سعید بنجبی رگوید: سواد به جنگكگرفته شد و آنها را دعوت کردند که باز<br />
آیند و جزیه بدهند که پذیرفتند و ذمیشدند» مگر اموال خاندان کسری وپیروانشان<br />
که غنیمت مسلمانان شدوهمین اس تکه مردم کوفه از آن سخن داد ندومطلبمجهول<br />
مانده و پنداشتهاند که همه سواد جنین بود اما غالب اهل سواد جچنان بودند.<br />
<br />
ابر اهیم بنیزید نخعیگوید: سواد به جنگ گرفته شد و دعوت شدند که پس<br />
آیند وهر که پذیرفت جزیه براومقرر شد وذمیشد وم رکه نپذیرفت مال ویغنیمت<br />
شد. خریدوفروش چیزی از این غنیمت» از زمینهای سواد؛ مابین جبل تاعذیب و نیز<br />
زمین جبل روانیست.<br />
<br />
شعبی نیز گوید: حرید وفروش چیزی از این غنیمت مابینجبل وعذیب روا<br />
<br />
�و۱۷۶ ترجمهة تادیخ طبری<br />
<br />
سس<br />
<br />
عامر گوید: زبیروخباب وابنمسعود و ابنباسر وابنهبار در زمان عثمان (از<br />
زمینهای سواد) تیول گرفتند» اگر عثمان خطا کرد آنها که از ویپذیرفتهاند خطا کار<br />
ترند وهمینها بودندکه دین خویش را از آنهاگرفتهايم. عمر نیز به طلحه و جریربن<br />
عبدالله ور بیلبنعمرو تبول داد. دارالفیل را نیز به تبول ابامفزر داد وبه کسان دیگر<br />
نیز که از آنها تعلیمگرفتهایم تبول داد » تیولها بسصورت بخشش از خمس غنیمت<br />
بود .<br />
<br />
کوید: عمر بوسیله جریر بهعثمانبنحنیف نوشت:<br />
<br />
« اما بعد به جریر بنعبدالله تیول بده به اندازهٌ قوتش نه کمتر ونه بشتر.»<br />
<br />
عثمان بنحنیف به عمر نوشت که جریر نامهای از تو آور د که بهاندازهقوتش<br />
به او تیول داده شود ومن نخواستم این را بکار بندم تا از تویپرسم.<br />
<br />
عمر بدونوشت: جریر راست میگسوید » چنین کن ونکو کردی که به من<br />
مراجعه کردی.<br />
<br />
گوید: ابوموسی نیز تبول داد» علیرحمهالله نیز کرد وسیه را به کردوسبن<br />
هانی بهتیول داد» بهسویدینغفله جعفی نیز تیول داد.<br />
<br />
سو یدبنغفله گوید : از علی رحسمهالله تبول خواستم . گعت: « بنویس این<br />
نامهایست که علی زمیندادوبه مابین کجا و کجا؛ و آنچه خدا خواهد» تیولسوبد<br />
میکند.»<br />
<br />
ابر اهیمبنیزید گوید: عمرمی گفت : «وقتی با فومی پیمان میکنید خرابی<br />
سیاهیان را بعهده مکیرید.)ومسلمانان در نامه صلح کسانی که با آنها پیمانمی کردند<br />
مینوشتند که خرابی سپاهیان بهعهده مانیست.<br />
<br />
واقدیگوید : جنگ و فتحقادسیه به سال شانزدهم هجرت بود» بعضی مردم<br />
کوفهنیز گفته اندجنکت قادسیه به سال پانزدهم بود ولی بنظر مادرستاین است که به<br />
فا<br />
<br />
�جلد پنجم ۱۷۶۷<br />
<br />
محمدبن اسحاقگوید : به سال پانزدهم بود و روایست وی را از پیش<br />
آوردهایم ۱</div>Admin